Akü Kutuplarındaki Korozyon Temizliği

Aracınız sabah zor çalışıyor. Farlar sönük. Kontağı çevirdiğinizde tıkırtı geliyor. Kaputu açtığınızda akü başlarında beyaz, mavi ya da yeşilimsi bir toz görüyorsunuz. İşte o toz korozyondur.

Korozyon, akü ile kablo arasındaki elektrik akışını engeller. Yalıtkan gibi davranır. Yani akünüz sağlam olsa bile enerji araca tam ulaşmaz. İyi haber şu: akü kutup korozyon temizliği evde, temel el aletleriyle yapılabilen işlerden biridir. Yeni başlayan biri için bile 20-30 dakikalık bir iştir.

Aşağıda hem hazırlığı hem de temizlik adımlarını sırayla bulacaksınız. Acele etmeyin, sırayı bozmayın.

Hazırlık: Güvenlik, Malzeme ve Doğru Söküm Sırası

Akü zararsız bir kutu değildir. İçinde sülfürik asit bulunur. Kutupları arasında yüksek akım vardır. Bu yüzden temizlikten önce hazırlık yapılır.

Güvenlik önlemleri

• Motoru durdurun, kontağı kapatın, anahtarı çıkarın.
• Eldiven takın. Lastik veya nitril eldiven yeterlidir.
• Koruyucu gözlük kullanın. Korozyon tozu gözü ciddi şekilde yakar.
• Eski kıyafet giyin. Asit kumaşta delik açar.
• Akünün yanında sigara içmeyin, çakmak yakmayın. Akü hidrojen gazı çıkarır.
• Metal aleti iki kutba aynı anda değdirmeyin. Kıvılcım çıkar.
• Kolunuzdaki saat ve yüzüğü çıkarın.

Gerekli malzemeler

Söküm sırası: önce eksi

Bu kısım kritiktir. Sıra karışırsa kısa devre riski doğar.

1. Önce eksi (−) kutbu sökün. Genelde siyah kablodur.
2. Somunu gevşetin, pensi hafif oynatarak yukarı çekin.
3. Sökülen kabloyu kenara yatırın. Kutba geri temas etmesin.
4. Sonra artı (+) kutbu sökün. Genelde kırmızıdır ve kapağı vardır.
5. Pens sıkışmışsa zorlamayın. Hafifçe çevirerek gevşetin.

Kutupların hangisinin artı hangisinin eksi olduğunu karıştırıyorsanız, akü üzerindeki + ve − işaretlerine bakın. Bağlantı yönleri konusunda tereddüt ediyorsanız batarya pozitif negatif bağlantıları konusunu anlatan sayfaya bir göz atmak işinizi kolaylaştırır.

Temizlik ve Yeniden Montaj

Kablolar ayrıldı. Artık asıl işe geçebilirsiniz.

Karbonat çözeltisiyle nötrleştirme

• Bir bardak ılık suya 1 tatlı kaşığı karbonat koyun. Karıştırın.
• Çözeltiyi kutup başlarına yavaşça damlatın. Köpürme başlar. Bu normaldir; asit nötrleşiyor demektir.
• Köpürme durunca diş fırçasıyla ovun. Sert kabuk varsa tel fırçaya geçin.
• Pens iç yüzeylerini de ovun. Görünmeyen yüzde korozyon kalırsa temas yine bozuk olur.
• Akünün üst yüzeyini de silin. Orada biriken kir kendi kendine akım kaçırabilir.

Dikkat: Suyu bol dökmeyin. Akü kapaklarından içeriye su girmemeli. Az miktarda, kontrollü uygulayın.

Durulama, kurutma ve parlatma

1. Kalan karbonatı nemli bezle silin. Karbonat artığı da uzun vadede iz bırakır.
2. Kuru bezle her yeri iyice kurulayın. Islak yüzeye montaj yapılmaz.
3. Kutup başı fırçasıyla kurşun yüzeyi parlatın. Metal rengi mat gri olana kadar ovun.
4. Pens içini de aynı fırçayla temizleyin.
5. Kablo uçlarına bakın. Yalıtımın altı yeşillenmişse veya teller kırılgansa kablo değişmeli. Bu iş için servise gitmek daha güvenlidir.

Takma sırası ve koruma

1. Önce artı (+) kabloyu takın.
2. Sonra eksi (−) kabloyu takın. Söküm sırasının tersi.
3. Somunları elle sıkın, sonra anahtarla makul ölçüde sıkın. Aşırı sıkmayın; kurşun kutup yumuşaktır, deforme olur.
4. Pensi elle çevirmeye çalışın. Oynamıyorsa sıkılık yeterli.
5. Kutup çevresine ince bir tabaka vazelin veya kutup koruyucu sprey uygulayın. Bağlantı yüzeyine değil, dış çevreye.
6. Kontağı çevirin. Farları ve kornayı deneyin.

Korozyon Neden Tekrar Oluyor?

Temizlik bir çözüm, ama nedeni ortadan kaldırmazsanız aynı toz birkaç ay içinde geri gelir. Sık görülen sebepler şunlar:

• Gevşek pens: Titreşimle mikro kıvılcım oluşur, korozyon hızlanır.
• Aşırı şarj: Şarj sistemi fazla voltaj basıyorsa akü gaz kaçırır. Bu durumda alternatör kontrolü gerekir.
• Çatlak akü gövdesi veya sızdıran kapak: Aküyü değiştirmek gerekir.
• Akünün yaşlanması: Ömrünü tamamlamış akülerde sız